Ogrody - OGRODY BAROKOWE

Barokowe założenia ogrodowe w Polsce rozwijały się w ciągu XVII i XVIII wieku. Cechuje je wielownętrzowa struktura przestrzenna oraz ścisłe powiązanie z budowlą mieszkalną, spotęgowanie monumentalności i skali rozwiązań przestrzennych jednoczących rozmaite programowo ob­szary na coraz większej przestrzeni. Charakterystyczne wnętrza ogrodu 219 barokowego w postaci salonu przypałacowegonajwiększego i najbardziej ozdobnego oraz gabinety, teatr i inne, wyznaczały geometryczne bryty strzyżonych szpalerów, boskietów, grup drzew oraz ptaskie tarasy z basena­mi i kanałami, a także liczne rzeźby.W pierwszej połowie XVII wieku wyróżnia się grupa obronnych rezydencji z fortyfikacjami bastionowymi oraz z ogrodem połączonym kompozycyjnie i funkcjonalnie w jednolity zespół przestrzenny. Do najbar­dziej okazałych należy zamek Krzyżtopór wzniesiony przez wojewodę Krzysztofa Ossolińskiego w latach 16311644, ujęty regularną pięcioboczną fortyfikacją bastionową i powiązany ściśle z przyległym ogrodem, obe­cnie nie istniejącym. Składał się on z dwóch dużych parterów kwiatowych i fontanny, z okazałej oranżerii i ogrodu oranżeriowego na zakończeniu osi głównej oraz z okalających ogrodów warzywnych i sadów, otoczonych wspólnym murem o ozdobnym zarysie w kształcie bastionów. Podobne ścisłe powiązanie ogrodu z ufortyfikowaną rezydencją cechowało Podhorce (16351640) hetmana Stanisława Koniecpolskiego, a także znacznie skromniejszy Przecław.W drugiej połowie XVII wieku upowszechnił się typ założenia wykształ­cony we Francji, z pałacem „entre cour et jardin", to jest z dziedzińcem przedpałacowym oraz z ogrodem za pałacem rozplanowanymi na wspól­nej osi kompozycyjnej. Zachowało się wiele tego typu założeń. W Nieboro­wie ogród składał się z trzech części: obszernego wnętrza salonu przypała­cowego ozdobionego płaskimi parterami kwiatowymi, dalej znajdowały się gabinety szpalerowe, a na końcu boskiety. Analogiczne rozplanowanie trójdzielne wykazują także ogrody w Wysocku. Sjeniawie oraz późniejszy w Małej Wsi. Świetnym założeniem ogrodowym wyróżnia się rezydencja króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie otoczona z trzech stron ogrodem. Taras górny zajmowały płaskie partery ze schodami i grotą na osi głównej, zaś dolny sadzawki i boskiety przed jeziorem. Podobny do Wilanowa był ogród w Łubnicach. Inną odmianę ogrodu z drugiej potowy XVII wieku reprezentuje ogród w Rogalinie z dużym parterem kwiatowym zakończo­nym tarasowym kopcem ziemnym.W ciągu XVIII wieku rozszerza się i umacnia wpływ francuskiej sztuki ogrodowej. Najbardziej jest on widoczny w królewskich i magnackich rezydencjach pałacowoogrodowych z okazałymi parterami haftowymi, dekoracją rzeźbiarską, basenami i fontannami. W Warszawie z inicjatywy Augusta II zostało zrealizowane duże założenie urbanistycznoogrodowe znane pod nazwą Osi Saskiej. Całość składa się z zespołu pałacowego z dziedzińcami, z dużego (17hektarowego) ogrodu bogato wyposażone­go i ozdobionego licznymi rzeźbami oraz z zespołu pawilonów koszaro­wych podporządkowanego kompozycyjnie całości założenia. Największym zamierzeniem urbanistycznoogrodowym bvla Oś Stanisławowska na tere­nie Ujazdowa. długości około 7,5 km. W pierwszej fazie urządzono z inicja­tywy Augusta II część wschodnią założenia, obejmującą taras dolny ze zwierzyńcem pod zamkiem, z charakterystycznym wielkim kanałem ogro­dowym (17171725) na osi głównej. Rozbudowy części wjazdowej, z gwia­ździstym układem alej i placów w kierunku zachodnim aż do Woli, dokonał Stanisław August w latach 17661779. Podobne dążenia do układów sprzężonych, obejmujących nie tylko rozwiniętą kompozycję ogrodu, ale również osiedla, zwierzyniec, przylegle pola i aleje dojazdowe, podporządkowane wspólnej dominancie pałacowej, są charakterystyczne także dla licznych rezydencji magnackich, jak na przykład w Rydzynie, Białymstoku i Choroszczy, Łańcucie, Otwocku Wielkim, Wolborzu i Oli­wie. W tym samym duchu były rozbudowywane stare ogrody Wilanowa i Nieborowa.Odmienną grupę rozwiązań stanowią licznie zakładane barokowe ogro­dy przy pałacach miejskich, zazwyczaj na niewielkich powierzchniowo działkach budowlanych i głównie na przedmieściach. Składały się wówczas z jednego wnętrza dekoracyjnego o charakterze salonu ogrodowego z bocznymi aneksami gabinetów.Z kolei wokół skromniejszych dworków i pałaców na wsi dość często realizowano program nawiązujący charakterem do stosunkowo długo utrzymującej się tradycji ozdobnoużytkowych ..włoskich" ogrodów z okresu renesansu.Na szczególną uwagę zasługują początkowe realizacje miejskich zało­żeń publicznych, na przykład Ogród Krasińskich w Warszawie (1768). oraz promenady miejskie, jak Wielka Aleja w Gdańsku (17601770). Środko­wa część warszawskiego Ogrodu Saskiego została udostępniona do publicz­nego użytku już w 1727 roku. weterynarz bielsko biała | Zakład pogrzebowy Wrocław | system nawadniania | Bonsai Pinus Parviflora - Sosna Drobnokwiatowa Bonsai - Idealna do ogrodów skalnych | meble ogrodowe drewniane

Wstęp
Każdego roku w pierwsze dni wiosny zwykliśmy pijać poranna herbatę na balkonie naszego paryskiego mieszkania. Widok stamtąd jest zachwycający. Na lewo Panteon, na prawo masa kwitnących drzew Ogrodu Luksemburskiego: W 1943 roku wysokie czubki drzew ogrodu rysowały się na szaroniebieskawym paryskim niebie i tylko sylwetki kilku wielkich budowli przerywały rozległy widok. Dziesięć lat późpjej. podobnego wiosennego poranka, odnieśliśmy wrażenie, że„coś(zmieniło się w wyglądzie nieba. Piękny horyzont przesłoniła ciężka, przygniatająca ściana zabudowy. Zdaliśmy sobie sprawę, że Paryż jest okrążony coraz to wyższymi budynkami. Tym cenniejszy stał się dla nas przywilej radowania oczu przynajmniej widokiem Ogrodu Luksemburskiego, który w czasach okupacji był dla nas zamknięty, i zrozumieliśmy rozmiar rozgrywającego się na naszych oczach dramatu ..zaborczości miasta". Zbliżając się do nowo wytyczonych granic „regionu miasta Paryża", można by zastanawiać się, jaki los czeka laski SaintGermain. Senlis. Halatte. Montmorency, które nadawały tyle uroku okolicom miasta. ..Zielona płaszczyzna usiana fabrykami", napisze Charles HauguetMartin studiując historie doliny Oise.